تبلیغات
آب مایه حیات کشاورزی - آزمایش آبیاری زیرسطحی سفالی

























آب مایه حیات کشاورزی

وَ أنزَلنا مِنَ السَّـماءِ مـاءً طَـهوراً وازآسمان آبی بس پاکیزه فرو فرستادیم. سوره فرقان آیه 48

آبیاری به روش زیر سطحی با لوله های سفالی

این روش كه تركیبی از روش های كوزه ای و زیر سطحی است مبتنی بر استفاده از لوله هایی است كه به روش زیر سطحی در عمق خاك كاشته می شوند اما جنس آن ها به جای لاستیك سفال است و از ساز و كار اختلاف سطح برای هدایت آب در آن ها استفاده می شود.

لوله های سفالی كه پس از سال ها تحقیق و آزمایش تولید شده خاصیت آب دهی و مقاومت زیادی دارند این لوله ها با طول حدود ۳۳و قطر خارجی ۲تا ۳سانتی متر تولید و با اتصالاتی از جنس مواد پلاستیكی به هم متصل می شوند. بدین ترتیب خطوط لوله متخلخل و انعطاف پذیری به وجود می آید كه به صورت یك شبكه زیر سطحی در عمق مناسب خاك نصب می شوند (بسته به اینكه كشت زراعی ،باغی ،بوته كاری یا فضای سبز باشد، عمق كار گذاری لوله ها كار می كند).

آب با فشار كمی كه از اختلاف سطح زمین و عمق كار گذاری لوله ها ناشی می شود ، در لوله ها جریان می یابد و به تدریج به خاك نشت می كند. مكش خاك خشك به بیرون آمدن آب از لوله های سفالی كمك می كند . با مرطوب شدن خاك اطراف لوله ها مكش و آب دهی به خاك كاهش می یابد. این همان فرآیندی است كه پیشتر با اصطلاح "خود تنظیمی" از آن یاد كردیم. 

استفاده از سفال مزایای دیگری نیز نسبت به لوله های لاستیكی دارد:

1- هزینه تولید آن بسیار كمتر از لوله های لاستیكی است.

 2- آب دهی لوله های سفالی بر خلاف لوله های لاستیكی یكنواخت است. این مزیت مانع اتلاف آب در اعماق بیشتر یا خیس شدن سطح خاك می شود یعنی تبخیر سطحی حذف می شود و از آب بدون تجمع نمك در سطح خاك و شوره بستن حداكثر استفاده می شود.

3- خاك و انرژی مورد نیاز برای تولید لوله های سفالی در كشور نامحدود است و همین مزیت سبب می شود كه هزینه تولید این لوله ها نسبت به لوله های لاستیكی و پلی اتیلن به یك چهارم تقلیل می یابد.

دكتر باستانی بررسی میزان عملی بودن نظریه خود از سال ۱۳۷۰به بررسی عملكرد روش آبیاری زیر سطحی در منطقه ای واقع در كرج پرداخت . این روش آبیاری با لوله های سفالی جمعاِ در ۲۰قطعه مورد آزمایش قرار گرفت. به تدریج بخشی از تحقیقات نیز در زمینه بازدهی كود شیمیایی و استفاده از آب شور در آبیاری درختان پسته توسط دو تن از همكاران او به اجرا در آمد كه به صورت دانشنامه دكتری از سوی آنان ارائه شد. دكتر باستانی برای مقایسه بازده روش های مختلف آبیاری یكی از قطعات تحقیقاتی را چهار قسمت نمود و در هر چهار قطعه ذرت دانه ای كاشت اما در یكی از قطعات از روش آبیاری شیاری، در دومی از روش آبیاری بارانی ، در سومی از روش آبیاری قطره ای و در چهارمی از روش آبیاری زیر سطحی ابداعی خود استفاده كرد.

جدول زیر نتایج مقایسه ای روش های مختلف آبیاری در چهار مزرعه ذرت دانه ای را نشان می دهد:

روش آبیاری

عملكرد (تن در هكتار)

آب مصرفی(متر مكعب در هكتار)

كارایی آب مصرفی

(كیلوگرم دانه به ازای  متر مكعب)

بارانی (میكرو)

6.1

12380

5.

شیاری

10.4

9440

1.1

قطره ای

7.8

7066

1.1

زیر سطحی

11.1

4360

2.53

داده های جدول نشان می دهند كه نسبت كارایی آب در" روش زیر سطحی با لوله های سفالی" در مقایسه با آبیاری شیاری ۳.۲برابر است. به علاوه در قطعات آزمایشی آبیاری شیاری بازده بسیار خوبی داشته در حالی كه در زمین های كشاورزی بازده واقعی نیمی از این مقدار است در نتیجه نسبت كارایی آب در تولید محصول به روش زیر سطحی در عمل به حدود ۴برابر میرسد. در آزمایش های انجام شده معلوم شد كه عملیات شخم یا رفت و آمد ماشین آلات بسیار سنگین هیچ صدمه ای به این شبكه لوله كشی وارد نمی سازد.

منبع : وب گروه مهندسی آب دانشگاه زنجان


نوشته شده در دوشنبه 3 مرداد 1390 ساعت 06:29 ق.ظ توسط فرزانه فتح آبادی نظرات |

اخرین مطالب
تصاویری ازتالاب های زیبا
آب = امانت
تنها درآمد طبیعت ایران در سال 90 ، پدرش بود!
دانستنی های آب
آبیاری کوزه ای چیست؟
دعوت به همایش
افزایش بارندگی هادرسال جدید
سیستم آبیاری کابلی
آغازی دوباره
مرکز بین المللی تحقیقات و فناوری آبیاری و زهکشی در ایران
استان پایلوت آبهای زیرزمینی
معرفی چند اثر درباره ی آب
یک کتاب
کمال
آزمایش آبیاری زیرسطحی سفالی
تغذیه آب های زیرزمینی
نقش سیلاب در غنی شدن خاک
نسل آینده ازآب سهمی دارد.
عواقب فرونشست زمین
نقش پساب هادرجبران کمبود آب
تصفیه‌خانه‌هاتوانایی كاهش شوری آب را ندارند.
سهل انگاری عامل نابودی
بحران آب درخاورمیانه وخروج آب ازمرزکشور
جمع آوری آب
عکس هایی ازشکاف زمین براثرافت سطح آب های زیرزمینی
کسری یک میلیارد مترمکعبی آب
غرفه نمونه
استفاده ازنانو تکنولوژی درعلوم آب وخاک
دوعامل خشکسالی
نقش گلخانه های خورشیدی درکشاورزی چین